Dagelijks werken de partners van het NPRZ om het op Zuid beter te maken voor de huidige en nieuwe bewoners. Deze serie portretteert de mensen die werken aan een sterker Zuid. Deze keer: Bernard Duvnjak, assetmanager Gebied Zuid bij Havensteder, die uitdagingen en mooie kansen ziet in Lombardijen.

Als je nieuwe huizen wilt bouwen, kun je simpelweg kijken waar ruimte is en daar aan de slag gaan. Maar je kunt ook eerst kijken op welke plekken in een wijk mensen samenkomen, en daar omheen bouwen. “Wij proberen tegenwoordig om op die omgekeerde manier te ontwerpen”, vertelt Bernard Duvnjak. “Zulke belangrijke groene en gezonde plekken zijn van waarde en die willen we behouden en versterken.”
Duvnjak is assetmanager voor Zuid bij woningcorporatie Havensteder. Het meeste vastgoed van deze corporatie op Zuid staat in Lombardijen en Vreewijk, dus hij richt zich met name op deze wijken. Als assetmanager is hij aan zet om daar de doelen van Havensteder te realiseren. Dan gaat het bijvoorbeeld om het bouwen van nieuwe huizen, verduurzamen van woningen en soms de verkoop hiervan.
Maar daarbij draait het nadrukkelijk ook om de belangen van de bewoners. Neem Vreewijk: “Mensen blijven daar generaties lang wonen. Een groot deel van de huizen is echter sociale huur, en de wachttijd voor een huis is tien jaar. Jongeren blijven dus lang thuis wonen, terwijl het kleine huizen zijn. Óf ze trekken weg. Dat vinden wij jammer, want zij kennen de wijk en wonen er met liefde. Voor ouderen zijn er weinig kansen om door te stromen naar een passende woning. De opgave voor Vreewijk is dus vooral om de huidige bewoners ook in de toekomst een passend huis te bieden.”
De afgelopen jaren ging er veel aandacht naar de focusgebieden van het NPRZ. Lombardijen bleef soms wat onderbelicht, maar krijgt nu echter de prioriteit die de wijk verdient, zegt Duvnjak. Het veiligheidsgevoel kan hier bijvoorbeeld beter. “Nu hebben we de ruimte om de fysieke leefomgeving aan te pakken, én echt te investeren in een veilige, kansrijke en veerkrachtige wijk voor alle bewoners.”

Gezamenlijke aanpak
Zulke uitdagingen pak je het beste samen aan. In Lombardijen werken Havensteder, de gemeente Rotterdam, Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) en ontwikkelaar Synchroon samen aan verbetering van de wijk. Deze ‘coalitie’ schreef het Toekomstperspectief Lombardijen 2040, vol plannen op het terrein van leefbaarheid, groen, gezondheid en meer en duurzame woningen. Een adviesraad met huurders en huiseigenaren, onderwijsmensen, de middenstand en een jongere denkt mee over de invulling van de plannen. Twee keer per jaar zijn er wijkbijeenkomsten waar iedereen welkom is om ideeën in te brengen.
Er zijn veel drukke, doorgaande wegen, die vervuiling en verkeerslawaai opleveren. Dankzij het station is de verbinding met het centrum van Rotterdam prima, maar het openbaar vervoer in oost-west richting is gefragmenteerd. Samen met de gemeente kijkt de coalitie hoe dit kan verbeteren.
Het gaat de goede kant op met Lombardijen, zegt Duvnjak. “Als je kijkt naar de afspraken uit het Toekomstperspectief, de inzet van alle partijen én de pluspunten die de wijk al heeft, zoals het vele groen, de betrokken bewoners en het NS-station, dan ben ik ervan overtuigd dat Lombardijen een nog aantrekkelijker wijk wordt.”

Kop van Homerus
Er zijn grote plannen voor de Kop van Homerus. Vijftig huurwoningen worden gesloopt en daar komen 550 woningen voor terug in sociale huur, middenhuur en koopsector. Verschillende huidige voorzieningen komen straks weer terug, zoals de Petrakerk, het Huis van de Wijk en de bibliotheek.
Als één van de partijen ergens aan de slag gaat, kijkt de coalitie meteen of ze samen kunnen zorgen voor een integrale aanpak. “Als de straat toch open moet, kijken we of we de riolering, het groen en andere zaken in één moeite door kunnen meenemen. Iedereen kijkt over zijn eigen schutting heen om samen aan een brede, sterke wijk te bouwen.” Zo komt bijvoorbeeld ook de lokale middenstand beter in beeld. Duvnjak: “Vroeger was dit een gezinswijk, met gemiddeld vier mensen per huis. Dat is gaandeweg veranderd. Kinderen gingen uit huis en ouders bleven achter, of ze vertrokken en er kwam bijvoorbeeld een stel voor terug in plaats van een nieuw gezin.” Door de groei van een- en tweepersoonshuishoudens slonk het draagvlak voor supermarkten en voorzieningen. De nieuwe woningen moeten weer meer gezinnen gaan aantrekken.
De samenwerking tussen de verschillende partners moest wel groeien. “Het schuurt soms wel”, vertelt Duvnjak lachend. “Anderen bemoeien zich ook met jouw werk, dat is echt even wennen. Andere partijen hebben ideeën over onze woningtoewijzing, terwijl wij meedenken over de buitenruimte of hun prioritering. Integraal samenwerken klinkt mooi, maar het gaat niet vanzelf. Je moet echt de tijd nemen om elkaar te snappen. Inmiddels kunnen we elkaar gemakkelijk vinden en ik beschouw de andere deelnemers nu echt als mijn eigen collega’s. Je merkt aan alles dat we samen veel meer voor elkaar krijgen.”

Ontmoeten
Actieve bewoners zijn het cement van een wijk. De coalitie beseft dat en biedt in de Molièrebuurt, waar ook zal worden gebouwd, ruimte aan voorzieningen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. “De wijkhuiskamer House of Hope en Kevin Kanu met zijn sportactiviteiten voor kinderen zitten daar nu en dat soort initiatieven willen wij ondersteunen.” De Lombatuin, een moestuin, is een plek waar allerlei bewoners elkaar treffen en waar kinderen leren over gewassen. “Sommige omwonenden zijn pessimistisch, die zeggen: ‘het wordt toch vernield’. Maar je ziet dat die mensen er toch een beetje op letten en zich na verloop van tijd gaan bekommeren om die plek.”
Duvnjak vindt Rotterdam dé plek om te werken. “Hier kan alles. Het is een stad met bijzondere, rauwe plekken en unieke vastgoedprojecten.” Zuid heeft een speciaal plekje in zijn hart. “Vreewijk is prachtig. En in Lombardijen is zoveel te doen, maar er liggen ook zoveel kansen. Het is enorm leuk om met elkaar de schouders eronder te zetten. Bewoners hier zeggen waar het op staat. Je hoeft hier tenminste niet te ontcijferen wat iemand bedoelt.”