Dagelijks werken de partners van het NPRZ om het op Zuid beter te maken voor de huidige en nieuwe bewoners. Deze serie portretteert de mensen die werken aan een sterker Zuid. Deze keer: politieman Reinier de Groen, die samen met collega Thomas Schippers programma’s opzet die jongeren ‘verleiden’ om niet te kiezen voor de criminaliteit, maar voor een opleiding of werk.

We spreken elkaar in een zonnige ruimte. Maar vanavond, als het donker is, is het tijd voor Boef in de Wijk. Honderd schoolkinderen gaan dan onder begeleiding een boef zoeken die belangrijke informatie heeft gehackt. Het groepje dat de boef, een politieman in burger, vindt, wint een prijs. En natuurlijk krijgen alle deelnemers en hun ouders spelenderwijs informatie over paswoorden en andere manieren om hun computer te beschermen. Het spel is het sluitstuk van een voorlichtingscampagne op alle basisscholen op Zuid over online veiligheid, die de politie uitvoert samen met Halt en Pak je Kans.
Het is ook één van de vele activiteiten die Reinier de Groen en Thomas Schippers bedachten om de jeugd op Zuid bewust te maken van de risico’s van (kleine) criminaliteit. Verschillende projecten laten jongeren ervaren dat zij ook andere keuzes kunnen maken, waarmee ze geen snel geld verdienen, maar bouwen aan hun toekomst. “Zo hopen we meteen ook het imago van de politie te verbeteren”, zegt Reinier de Groen, “want dat is nodig op Zuid.” Waarover straks meer.

Preventie met Gezag
De Groen en Schippers, voorheen senior jeugdagent en wijkagent, ontplooien al jaren preventieve activiteiten voor jongeren op Zuid. Sinds een jaar doen ze dat onder de vlag van Preventie met Gezag (PmG), een landelijk programma dat moet voorkomen dat jongeren in aanraking komen met ondermijnende criminaliteit of daarin doorgroeien. “Dankzij PmG zijn we helemaal vrijgemaakt voor dit werk”, vertelt De Groen. Samen ontwikkelen ze projecten, die de agenten in de basisteams uitvoeren. “Wij verzorgen de organisatie, want daar hebben de collega’s geen tijd voor. Vroeger had elke wijk een eigen politieteam, nu één wijkagent. Preventie is dan het eerste dat afvalt.”
Zo bedachten ze Project Coco. Middelbare scholieren krijgen een VR-bril op en worden zo ‘benaderd’ door een ronselaar. Die probeert hen met geld en cadeaus over te halen om drugs uit te halen in de haven. Ze leren hoe subtiel en manipulatief ronselaars te werk gaan en krijgen inzicht in de gevolgen van hun keuzes.

Jonge wijkambassadeurs
Bij het project Politiekids worden veertien basisschoolleerlingen geselecteerd om wijkambassadeur te worden. De Groen: “We selecteren kinderen die het goed kunnen gebruiken, bijvoorbeeld omdat ze worden gepest. We trekken een half jaar met ze op en ze groeien er enorm van.” De kinderen helpen bij politieacties in de wijk, zoals verkeerscontroles en inbraakpreventie. Ze worden ambassadeurs van de politie en helpen mee om het imago van de politie in de buurt te versterken. De Groen: “Er is op Zuid veel achterstand en armoede, wat kan leiden tot negatieve politiecontacten, op straat of thuis. We hebben eens een vader aangehouden met vuurwapens. Er was een hoog risico op escalatie, dus de collega’s hielden het duidelijk en strak. Zo’n ervaring kan traumatisch zijn voor de omstanders. Als tegenwicht willen we zorgen voor positieve politiecontacten. Het is belangrijk dat de kinderen zien dat de politie niet alleen komt als er narigheid is, maar ook op andere momenten. Dat we benaderbaar en betrouwbaar zijn.”

Straf wordt kans
Birota is het enige project met een meer repressief dan preventief karakter. Jongeren die voor het eerst in contact komen met de politie voor een klein vergrijp, worden naar Halt gestuurd. Als onderdeel van hun straf gaan ze naar een ‘kansproject’, een project waarbij wordt geprobeerd om hen op het spoor naar zelfinzicht en scholing of werk te krijgen. De Groen: “Daar wordt geprobeerd om hen intrinsiek te motiveren. Zo gaat de straf over in een kans, houd je ze langer in de gaten en kan je werken aan gedragsverandering. Dat mis je wanneer je alleen straft: dan gaan ze terug naar hun oude leven.”

Het vroegtijdig signaleren van problemen moet voorkomen dat deze uit de hand lopen. En daarbij is het handig als verschillende organisaties samenwerken. De Groen geeft een praktijkvoorbeeld. “Tijdens een prostitutiecontrole zagen we dat een sekswerker haar klanten thuis ontving, en dat de klanten bleven slapen in hetzelfde bed als haar zoontje van acht. Ik ging kijken hoe het zat met dat kind op school. Scholen zien veel, zij hebben kinderen de hele dag in huis. Wij bouwen dan ook aan een goede band met de scholen op Zuid. Als we onze verschillende signalen bij elkaar leggen, zien we vaak hoe de puzzel in elkaar steekt. In dit geval wist de school niet hoe het er thuis aan toe ging, maar wel dat de jongen vaak veel te laat kwam. En ze kregen geen contact met de moeder. Dat alles bij elkaar gaf een heel zorgelijk beeld. We hebben overlegd met Leerplicht, Jeugdbescherming en andere instanties.” Uiteindelijk is het kind in een pleeggezin geplaatst. Voor zover bekend maakt hij het goed.

Zaadjes planten
Samen met al hun partners, waaronder ook Jongerenwerk op Zuid (JOZ), kunnen de mannen van PmG echt een verschil maken. “En het NPRZ is cruciaal. Als wij ergens tegenaan lopen, zorgen de mensen van NPRZ ervoor dat we weer vooruitkomen. Zij doen heel veel goeds op Zuid.”
De Groen probeert steeds te ontdekken wat de drijfveer is van een jongere die neigt naar de criminele kant. “Soms is dat armoede, soms een gebrek aan perspectief. Veel jongeren die op Zuid worden geboren, staan meteen met 3-0 achter. Hier valt veel winst te halen. Thomas en ik doen deze preventieve projecten nu acht jaar samen. De jongeren waar we mee begonnen, zijn nu bijna volwassen. De kansprojecten waar wij ze naar doorsluizen, doen fantastisch werk. Degenen die we jaren geleden bijvoorbeeld naar City Solid brachten, zeggen nu dat de zaadjes die daar zijn geplant, belangrijk voor hen zijn geweest. Ze komen en gaan, komen en gaan, mogen daar altijd terugkomen en uiteindelijk kiezen velen ervoor om via zo’n project aan een opleiding of werk te beginnen. Je moet de juiste mensen op hun pad brengen. En dat is onze rol.”